Lexima

χρήστο, εξήγησε τη σκέψη σου αν θέλεις...

Πριν από χρόνια έκανε ο Κότσιρας ένα live άλμπουμ, τον άκολούθησαν άλλοι χίλιοι. Έκανε ο Μικρούτσικος ένα Μέγαρο (σταυρό του Νότου) άνοιξε το Μέγαρο ακόμα και για τον Πλιάτσικα. Ακόμα, ο Νταλάρας έχει βγάλει 5 αφιερώματα στο Μέγαρο Μουσικής. Έβγαλε προγράμματα συνταξιοδότησης η Eurobank, να βγάλουν και οι άλλες. Έκανε συγχονεύσεις η ΕΤΕ, βγήκες ένας εξυπνάκιας στις ειδήσεις, όλοι να αγοράσουνε ΕΤΕ μέσα σε μια εβδομάδα. ...

Να βρεθεί λοιπόν κι ένας εκδότη που με περισσή αυταρέσκια να εκδίδει τους "μικρούς" ποιητές, να τους διαφημίζει, να γίνει τελικά μόδα η "νέα ποίηση" (πώς λέγαμε κάποτε "νεό κύμα") και να δούν και τα γραπτά μας προκοπή (όσων από εμάς χαίρονται την χιλόπιτα σε πολλαπλές διαστάσεις).

Ε;

τα τείχη είναι μερικές φορές ανύπαρκτα, δεν ξέρει κανείς γιατί, κι άλλες φορές είναι τόσο τοξικά, ανυπέρβλητα, θεόρατα, που είναι πασιφανές γιατί είναι έτσι: γιατί ανάμεσα στο Συγγραφέα που θα μείνει με τα γραπτά του στην ιστορία, υπάρχουν και συγγραφείς που διεκδικούν μια θέση στον ήλιο γνωρίζοντας πως θα την έχουν μόνο αν προωθήσουν τον εαυτό τους πάση θυσία. έτσι η πάλη είναι γερή με οποιονδήποτε συνοδοιπόρο τους...
κάτι σα 'μαγαζάκι' να πούμε...

τα μαγαζάκια είναι πρακτικά και για τους μετόχους κάποιων στερεοτύπων ονομάτων και εταιρειών. ενθαρρύνουν τη διαφορά.
έχεις δει βιβλία στις προθήκες για κάποιο καιρό. ε, μια προθήκη δεν είναι αστείο. είναι πολλά τα λεφτά άρη, δεν ξέρω ποιος το 'λεγε, και στη θέση των λεφτών βάλτε κι΄άλλα...

οπότε δεν ξέρω.
βέβαια, εντάξει, είμαι από τους τυχερούς. δεν έχω πληρώσει δεκάρα, προς το παρόν.
όμως νιώθω τι είμαι, καλώς ή κακώς. είμαι ένα πρόσωπο που γράφει, τίποτα παραπάνω ή παρακάτω, αλλά σίγουρα επίσης και στα μάτια των άλλων και τα δικά μου, είμαι ένα πρόσωπο που μένει εκτός. νόμιζα πως με το να γράφεις ένα δυο βιβλία, γίνεσαι άλλο πράμα. όχι. γίνεσαι άλλο πράμα άμα πάψεις να είσαι εκτός.
τελικά εκτιμάται το εκτός, αλλά κοστίζει, απ' όλες τις μεριές.
έτσι δε νομίζω πως θα βρεθεί χορηγός για τις αξίες. ξέρω γω πάλι...

Δεν νομίζω πως ζουμε σε ανάλογη εποχή με εκείνου του νέου κύματος, ούτε γενικότερα με εκείνη της περιόδου 1960-1990. Νομίζω πως ιχσύει το αντίθετο. Παρότι οι εκδοτικοί οίκοι έχουν πληθυνει την ίδια στιγμή υπάρχει χοντρό πρόβλημα συντήρησης τους και κερδοφορίας και από την άλλη υπάρχει ένα απόλυτα κυρίαρχο ιδεολογικό ρεύμα που λεγεται απολίτικο και εύπεπτο. Με ανθρώπους του χώρου της ποίησης που έχω συζητήσει ισχυρίζονται πως η ποίηση μετά το 70 περνάει πολύ βαθιά κρίση τουλάχιστον στην ελλάδα και πως οι εκδοτικοί οίκοι δεν θέλουν να προωθούν ποίηση. Αυτό που μπορώ να προτείνω σε σχεση με αυτό που λέει ο χρήστος είναι ΄να φτιάξουμε μια ανθολογία ποιημάτων των μελών του λέξημα, να επιλεγούν 2 ποιήματα από τον καθένα με την διαδικασία της συμμετοχής όλων. δηλαδή να διαβάσουμε τα ποιήματα των άλλων και κάθε ένας να επιλέγει δύο, τα επικρατέστερα να προταθούν για την ανθολογία. Βασική προυπόθεση είναι να μην ξεπεράσει το βιβλίο τις 100 σελίδες. Μια ομάδα από μέλη που ζουν στην αθήνα να πάει σε εκδότες ως ομάδα του λεξημα και να προτείνει την έκδοση ως ποιητική ανθολογία λέξημα. Βασικά επιχείρηματα για να τους πείσουμε θα είναι ότι τα ποιήματα ήδη είναι με κάποιο τρόπο γνωστά μεσω του σαίτ και ότι πολύ απλά το βιβλίο θα προωθηθεί σε όλοι την ελλάδα από τα μέλη του λεξημα που όυτως ή αλλώς ζουν διασπαρτα στην ελλάδα. Μάλιστα θα μπορούμε να οργανώνουμε ποιητικές βραδιές σε όλη την ελλάδα παρουσιάζοντας την ανθολογία και πιθανόν και άλλα ποιήματα. αν πετύχει η απόπειρα κάθε δυο με τρία χρόνια θα το επαναλαμβάνουμε

@Ρενούλα, ο Παπαγιαννόπουλος το έλεγε το ρητό, μόνο που δε θυμάμαι αν το έλεγε στον Κούρκουλο, στον Μπάρκουλη ή σε κανέναν από τους δύο.

@σμιχέλη αρκετά ρομαντική η ιδέα σου αλλά θα πω: γιατί όχι; Οι καλοί του Λέξημα συζητήστε το.

Αυτό που ήθελα να πω με το ποστ της μόδας είναι ότι ενώ σε διάφορους άλλους τομείς έχουν διευρυνθεί (έτσι γράφεται; ) τα όριά τους (κυρίως στη μουσική), στη λογοτεχνία παραμένουν τόσο στενά που και ανάμεσα στους "άχρηστους*" που απορρίπτουν υπάρχουν και πολλοί άξιοι. Το κλασικό προβλημα των εκδοτικών οίκων. Δεν είναι κάτι καινούργιο. Συν το γεγονός ότι τώρα πια ακόμα και πολλοί νέοι και ανώριμοι δημιουργοί- κυρίως στον τομέα της ποίησης- διεκδικούν αξιώσεις στις τυπωμένες σελίδες των βιβλιοπωλείων, δηλαδή έχει αυξηθεί η προσφορά λογοτεχνών ενώ η ζήτηση από το κοινό δεν παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις, κάνουν το παιχνίδι ακόμη πιο δύσκολο.

Το καλό στη λογοτεχνία είναι ότι δεν παρουσιάζεται τόση ρουφιανιά έτσι ώστε να γίνει βρώμικο το παιχνίδι της έκδοσης, όπως ο κινηματρογράφος και το θέατρο και το τραγούδι.

Όχι;

*άχρηστοι με την έννοια των εκδοτών, όχι την κανονική.

Έχω ακούσει για κρίση της ποίησης και κρίση της λογοτεχνίας γενικότερα. Όχι. Το μόνο που βρίσκεται σε κρίση είναι όντως οι εκδοτικοί. Γιατί δεν αποτελούν πλέον το κυριότερο αν όχι το μοναδικό Μέσον μεταξύ Δημιουργού και Αποδέκτη.

Η τεχνολογική αλλά και σε θέματα βασικής παιδείας πρόοδος είναι κάτι που δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς. Ωστόσο αμφισβητούμε κατά κάποιο τρόπο τις συνέπειες τους όταν δεν τις λαμβάνουμε σοβαρά υπ'όψιν, στα συμπεράσματα που βγάζουμε. Κι απαντώ από μόνος στη πιθανή ερώτηση "εχμ, δε κατάλαβα τι θες να πεις δλδ;" αμέσως.

Καταρχήν η σύγκριση ανόμοιων πραγμάτων είναι εσφαλμένη εξαρχής ως πράξη. Και οι "εποχές" είναι ανόμοιες. Αν όμως οπωσδήποτε κρίνουμε πρέπουσα μια σύγκριση ανόμοιων πραγμάτων προκειμένου να βγάλουμε κάποιο αναγκαίο συμπέρασμα, τότε η μέθοδος που οφείλουμε να ακολουθήσουμε είναι της Αναλογίας. Κοινώς...

Πόσα βιβλία (ποίηση-πεζογραφία-οτιδήποτε) εκδόθηκαν το 1966 συνολικά ανά τον κόσμο; Πόσα από αυτά ήταν ελληνικά; Πόσα από τα μη ελληνικά εισήχθηκαν αμετάφραστα; Πόσοι γνώριζαν τη γλώσσα στην οποία γράφτηκαν; Πόσοι γνώριζαν ικανοποιητικά την Ελληνική; Πόσα μεταφράστηκαν; Ποιός ήταν ο αριθμός αντιτύπων; Πόσοι οι προμηθευτές; Πόσος χρόνος χρειαζόταν για επανέκδοση; Μέσα σε τι χρόνο το "φορτίο" ήταν μοιρασμένο στους πωλητές "λιανικής". Πόσοι οι έλληνες συγγραφείς; Πόσοι οι ξένοι; Μέσα σε πόσο χρόνο η έκδοση κάποιου βιβλίου γινόταν γνωστή; Σε πόσους γινόταν γνωστή; Πόσα πωλούνταν; Ποιά η σχέση κόστους και μισθού; κτλ κτλ κτλ;

Εφόσον έχουμε (κατόπιν μελέτης) τις απαντήσεις για το 1966 και τις αντίστοιχες για το 2006, οφείλουμε να συγκρίνουμε τις αναλογίες και ΜΟΝΟ συμπεράσματα που θα προκύψουν από αυτές θα ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα.

Το Παρόν; Ξεχνάμε πολλά πράγματα, εξετάζουμε ημιτελώς, βγάζουμε λάθος συμπεράσματα. Είναι σαν να λες "Το 1970 2.000.000 άν8ρωποι αγόραζαν εφημερίδα, ενώ πλέον εν έτει 2006, μόνο 60.000 ενδιαφέρονται για το τι συμβαίνει στην ελληνική αλλά και την παγκόσμια κοινωνία".

Σαφέστατα λανθασμένο. Μια σωστότερη εικόνα λέει το εξής.

"Από τους 3.000.000 ανθρώπους το 1970, 2.000.000 ενημερώνονταν από εφημερίδα και μόλις 200.000 από λοιπά μέσα ενημέρωσης όπως ραδιόφωνο και τηλεόραση. Πλέον, από τα 3.000.000 ανθρώπους, μόνο 60.000 αγοράζουν την εφημερίδα, 560.000 την διαβάζουν ηλεκτρονικά, αφού έχουν πλέον σε χαμηλή τιμή υπολογιστή και διαδίκτυο, 230.000 ενημερώνονται από άλλα μέσα του διαδικτύου, 230.000 από το ραδιόφωνο, 20.000 από δορυφορικά κανάλια που πλέον αναπτύχθηκαν αρκετα και 1.250.000 μέσω της τηλεόρασης γενικότερα, η οποία αναδείχθηκε ως και το κυριότερο ΜΜΕ.
Συμπέρασμα; Σε σχέση με το 1966, το 2006 είναι Σαφέστατα Περισσότεροι αυτοί που ενημερώνονται από αυτούς που "αδιαφορούν". Αυτό που άλλαξε είναι το Μέσον.

Ουσιαστικά τι σημαίνει αυτό; Όπως και με την εφημερίδα, έτσι και με το "βιβλίο" ότι κι αν είναι αυτό, δεν μπορείς να κρίνεις ένα αποτέλεσμα βασισμένος μόνο στο μέσο που επιθυμείς να χρησιμοποιήσεις ως επιχείρημα. Γιατί οι "αναγνώστες" πλέον είναι πολλοί περισσότεροι, το πιστεύω. Και τα βιβλία που διαβάστηκαν αναλογικά με παλιότερα είναι πολύ περισσότερα. Και ξανατονίζω κλείνοντας...

Το μόνο που βρίσκεται σε κρίση είναι οι εκδοτικοί. Γιατί δεν αποτελούν πλέον το κυριότερο αν όχι το μοναδικό Μέσον "επικοινωνίας" μεταξύ Δημιουργού και Αποδέκτη.

Όσο περισσότεροι -ξέρουν- να γράφουν, τόσο περισσότεροι θα γράφουν. Κι όσο περισσότερα γράφονται, τόσο λιγότερα Εκ Του Συνόλου θα διαβάζονται.

Είπα κάτι διαφορετικό; Δε μίλησα για κρίση της λογοτεχνίας Απόμακρε. Απλά είπα για τη συγκρατημένη πολιτική που ακολουθούν οι εκδοτικοί, αλλά με λιγότερα λόγια. Στένεψα και λίγο τα όριά μου στην εγχώρια αγορά, δεν εισήγαγα παράγωντες του κόσμου.

Το συμπέρασμα λοιπόν παραμένει ίδιο.

και εγω συμφωνω περι εκδοτικων οικων, αλλωστε αυτοι καθοριζουν τι θα διαβαστει και τι οχι σε πιο ευρος κτλ. φυσικα υπαρχει το διαδικτυο αλλα οι εκδοτικοι οικοι φυσικα και ελεγχουν καταστασεις. επιμενω στην ιδεα περι ανθολογια ποιηματων απο λεξημα και γενικοτερα καθε ειδους λογοτεχνικο εργο με τον τιτλο λεξημα γιατι πολυ απλα εφοσον θα επιτυχουμε μια εκδοση θα μας δοθει η δυνατοτητα να την παρουσιασουμε σε διαφορα σημεια της ελλαδας να αναπτυξουμε αμεσες σχεσεις μεταξυ μας παραλληλες με του διαδικτυου και γιατι οχι να κανουμε την προσπαθεια μας μια ταση η μοδα οπως λεει και ο χρηστος. παντως με απολυτη βεβαιοτητα λεω και δεν χρειαζομαι μητε αριθμους μητε αλλα στοιχεια παρα μονο το πολιτικο-πολιτισμικο μου κριτηριο, σημερα αν υπηρχαν θεοδωρακης, χατζιδακις, γκατσος, μουτσης, ξαρχακος, χριστοδουλου, λειβαδιτης, ελυτης, ριτσος κτλ θα ηταν στα αζητητα. ειμαι απολυτα βεβαιος

για μένα, σμιχελή, η πρότασή σου, η απλότητα, η ειλικρίνεια, μου άνοιξε την καρδιά.΄
έκανες κάτι που συνήθως δεν κάνουμε, εμείς όλοι, οι περί τον λόγον περιπατητές...
πέταξες μια πρόταση στο χαρτί, για όλους.
πραγματικά με συγκίνησες.
κ ο απόμακρος, με τις στατιστικές του, τους αριθμούς του, σωστός, και ίσως και γι' αυτό ελπιδοφόρος.
διανύω κι εγώ μια περίοδο απογοήτευσης (όχι ερωτικής, να εξηγούμεθα ), και σκέφτομαι όντως πως οι εκδοτικοί είναι ένας τρόπος επικοινωνίας του κειμένου με τον αναγνώστη. δεν είναι πια ο μόνος.

αλήθεια, τι λέτε για την προφορικότητα;
βορέα, είσαι για ένα πάρτυ σαν κι αυτό που είχατε κάνει στο ασινάρτ, με τόση επιτυχία, πριν 2-3 χρόνια;

την καλησπέρα μου σε όλους!

χρηστάρα, πώς πάει η εκπομπή;

Χρήστο δεν ήταν απάντηση σε μήνυμά σου. Ήταν ουσιαστικά μια παρένθεση-διαφωνία με όσους πιστεύουν ότι η Λογοτεχνία γενικότερα έχει πάρει μια κάτω βόλτα, ότι έχει μειωθεί το κοινό της κτλ. Δεν έχει μειωθεί το κοινό... έχει μάλλον αυξηθεί. Το πρόβλημα είναι η δυσανάλογη αύξηση των Δημιουργών αλλά και των τρόπων "διάδοσης" των έργων τους , με τα συνεπαγόμενα τόσο θετικά όσο και αρνητικά αποτελέσματα.

Γιατί ευτυχώς είμαι σε θέση να σας διαβάζω και νιώθω τυχερός...
αλλά ταυτόχρονα κλέβετε χρόνο από τον Καρυωτάκη μου όπως κι από κάθε μελλοντικό μου Καρυωτάκη...

Ρενα, συγχώραμε, αλλά αυτό το όχι ερωτικής με έκανε και γέλασα. απο τα γραφόμενα σου περι περυθωρίου κατάλαβα ότι ζορίζεσαι όταν βρίσκεσαι εκεί απλα θα σου αναφερω τους: ρεμπω, μια ζωή ασυδοσίας, μια ζωή δίχως φραγμούς, ειλικρινά παρότι έχω τα έργα του ακομη δεν μπορώ να τα διαβάσω, κατάφερε να εκδόσει με χρηματα της μητέρας του τα πρώτα του ποιήματα λίγο πριν τον θανατό του, μπωντλερ, ένας ξεπεσμένος αριστοκράτης που βίωνε διαρκώς απογοητεύσεις, μπατίρησε στο τέλος και αυτός λίγο πριν το θανατό του εξέδωσε τα ποιηματά του αν δεν κα΄νω λάθος με χρηματα των φίλων του. ο Καρυωτάκης είχε βαθιά συνείδηση της περιθωριακής του θέσης ούτως ή άλλως κουβάλαγε την διαολοαρρώστια της εποχής του, σύφιλη, αν δεν κάνω λάθος, και τόνιζε ότι είχε βαθια επιθυμία να δοκιμάσει τα πάντα και ότι αυτή η περιέργειά του τον σκοτωσε, μπορεί να ξέρεις το σημείωμα που άφησε περί απόπειρα αυτοκτονίας μετά την επιτυχημένη δική του απόπειρα, δεν νομίζω ότι νοιαζόταν για την υστεροφημία του και αμφιβάλλω αν ήξεραν αρκετοί τα ποιήματά του κατα την διάρκεια της ζωής του. όσο για τον ρίτσο μπορεί να τον προσφώνησε ως μέγα ποιητή ο παλαμας αλλά πως να το κάνουμε γνώριζε τη σημαίνει περιθώριο, μιας και κομμουνιστής, μιας και βρέθηκε σε εκείνα τα περιφημα στρατοπεδε συγκεντρωσης αναμόρφωσης των βδελυρων κομμουνιστών, αν και όπως λένε οι κακές γλώσσες δεν μπορούσε να ανταπεξέλθει πάντα στους κανόνες συντροφικότητας. το ότι ο καμπανέλλης πέρασε από στρατόπεδο συγκέντρωσης των ναζί αυτό είναι γνωστό, οπως και ο παούλ τσελάν και σε αυτές τις περιπτώσεις δεν μιλάμε για περιθώριο άλλα για συντροφιά με το θάνατο. όσο για μπουκόφσκι μπορεί να μην σας αρέσει αλλά άνθρωπος του περιθωρίου ήταν και τίποτα άλλο. καλά ο άσιμος μόνο για το περιθώριο ήταν και για τίποτα άλλο. αυτά τα ναφέρω για να δείξω πως το περιθωριο είναι ένας απο τους φυσικούς τόπους της ποίησης, δίχως περιθώριο ανατρεπτική ποίηση δεν υπάρχει. Συγχωραμε ρένα που τα γράφω αυτά δεν είναι κάτι προσωπικό απλά ποιάστηκα από τις κουβέντες σου για να εκφράσω κάποιες απόψεις μου. όλα όσα γράφω είναι καλοπροαίρετα. α παρεπιπτόντως πολύ απο αυτούς πέρασαν και από ερωτική απογοήτευση και φαίνεται πως ήταν πολύ δημιουργικοί χαρη σε αυτήν, οπότε μην την φοβάστε. Αλήθεια Χένρυ Μίλλερ έχετε διαβάσει η αποθέωση του συνδυασμου ερωτικής έκρηξης-απογοήτευσης και λογοτεχνίας; και γενικά οι μπιτνικ ήταν χωμένοι μέσα στο περιθώριο, εκ πεποιθήσεως.

παντως αν είναι να συζητήσουμε σοβαρά την πρότασή μου είναι καλό να τοποθετηθούν όλα τα μέλη της συντονιστικής επιτροπής του λέξημα, που έχουν την κύρια ευθύνη για το περιοδικό ωστε να αναπτυχθεί ένας πλούσιος διαλογος και να κατευθυνθούμε προς κάπου.

se διάβασα κι έχω την αίσθηση ότι νομίζεις πως σε ειρωνεύτηκα. όχι, δεν έγινε κάτι τέτοιο. μου έκανε εντύπωση η ειλικρίνειά σου, και δεν κατάλαβα τι εξέλαβες διαφορετικά για να αντιδράσεις λίγο ειρωνικά, έτσι το κατάλαβα. γιατί μου μιλάς στον πληθυντικό; όχι, δεν έχω διαβάσει μίλλερ. όσο για το περιθώριο, ναι, ζωτικής σημασίας είναι (κι εγώ επίσης το λέω και το έχω γράψει).
αλλά είναι σκληρό.
αυτό.

δεν μίλαγα μονο σε σενα αλλα σε όλους. γιαυτό έγραφα στον πληθυντικο. άλλωστε ομαδα ειμαστε και συνηθως για αυτο γράφω στον πληθυντικο. επισης και βεβαια δεν το εξελαβα ως ειρωνεια αυτο περι ερωτικης απογοητευσης, αλλα ως φοβία περισσοτερο. και αυτο που πιστευω είναι πως αυτα που φοβομαστε αν δεν τα φαμε θα μας φανε. όσο για το περιθωριο ναι ειναι σκληρό μα και πολυ ανθρωπινο.
καλημερα.