Χοιρινό με λάχανο
Κώστας Καβανόζης
Εκδόσεις Κέδρος Σελ.132

Το <<Χοιρινό με λάχανο>> έχει να προσφέρει στον αναγνώστη μερικές ώρες ανάγνωσης χωρίς ανάσα. Πρόκειται για τρεις ιστορίες, τρεις νουβέλες, του πρωτοεμφανιζόμενου Κώστα Καβανόζη, που πραγματικά κάνουν αίσθηση. Όταν τελειώσει το βιβλίο, μένεις με μια περίεργη αίσθηση, και οπωσδήποτε βγάζεις το καπέλο μπρος στη μαστοριά του συγγραφέα να σου αφηγηθεί καταστάσεις μακριά από τα τετριμμένα και μάλλον ψυχοπαθολογικής φύσης, μην αφήνοντας σου όμως κανένα περιθώριο να βαρεθείς, να αποστασιοποιηθείς, ή να ξεχάσεις σύντομα ό,τι διάβασες.
Το δυνατό σημείο του βιβλίου δεν είναι στη μυθοπλασία, που ορισμένες φορές είναι εξαιρετικά σουρεάλ για να γίνει πειστική, αλλά στις αφηγηματικές τεχνικές με τις οποίες αποδίδεται η κάθε ιστορία και τη δύναμη που έχουν να μας συνεπάρουν και να μας μεταδώσουν τα συναισθήματα των ηρώων τους, που όπως είπα, κάθε άλλο παρά συνηθισμένοι είναι.

Στην πρώτη νουβέλα, την ομότιτλη, τα πρόσωπα και ο τόπος είναι μέσα από την καθημερινότητα μια και πρόκειται για μια τυπική ελληνική οικογένεια. Όμως τα σημαντικά γεγονότα που λαμβάνουν χώρα, έχουν μια σχεδόν μυστηριακή αλληλουχία, οφειλόμενη στα δευτερεύοντα και ανούσια (μια καρέκλα και το χοιρινό με λάχανο) στα οποία επικεντρώνεται ο φαινομενικά υγιής 35άρης γιος. Επειδή όμως και ο συγγραφέας τόνισε ιδιαίτερα αυτά τα ασήμαντα και προσέλκυσε την προσοχή του αναγνώστη σ' αυτά από την πρώτη στιγμή, κατάφερε να <<ταυτίσει>> τη ματιά μας με αυτή του γιου και να μας εμπλέξει στην ιστορία, εκπλήσσοντάς μας ταυτόχρονα, όταν οι ήρωες παίρνουν άξαφνα το λόγο και η αφήγηση σταματά να είναι στο τρίτο πρόσωπο αλλά περνά στο δεύτερο, ή στο πρώτο.

Στη δεύτερη ιστορία που τιτλοφορείται <<Κουρέματα>> παρουσιάζεται η ζωή μιας κομμώτριας που σταδιακά χάνει τις ισορροπίες της, λόγω της εμμονής της για τον ΑΝΤΩΝΗ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΟ, τον έρωτα της ζωής της, αλλά και λόγω της συμπεριφοράς του περίγυρού της. Σ΄ αυτή τη μάλλον σουρεάλ ιστορία υπάρχει αφήγηση σε τρίτο πρόσωπο, που όμως εναλλάσσεται με δεύτερο, αλλά και παραληρηματικοί μονόλογοι της ηρωίδας. Ο Καβανόζης μας επιβάλλει να παρακολουθήσουμε με σταδιακά αυξανόμενη αγωνία την εξέλιξη της νοσηρής κατάστασης της ηρωίδας, <<ανταμείβοντάς>> μας με στοιχεία επίλυσης του μυστηρίου δύο θανάτων, που μας έχει γνωστοποιήσει σχεδόν εξ' αρχής.

Με την τρίτη ιστορία που φέρει τον τίτλο <<Αλαλία>> επιτυγχάνεται η κορύφωση του βιβλίου. Είναι ο παραληρηματικός μονόλογος ενός προσώπου, προς κάποιο άλλο πρόσωπο που αποκαλεί <<γιαγιά>> και είναι ανήμπορο να μιλήσει. Είναι ένα <<κατηγορώ>> γεμάτο ζοφερές παιδικές μνήμες, χωρίς χρονολογική συνέχεια, διανθιζόμενο από ερωτήσεις μάλλον επιθετικές, που σαφώς δεν περιμένουν απάντηση. Το κείμενο αυτό βρίθει από αλληγορίες και εναλλαγές στους συμβολισμούς των ηρώων και βασανιστικά αργά αποκαλύπτει τη ζωή και τη σχέση των δύο προσώπων. Ο ρυθμός αφήγησης επιταχύνεται δραστικά προς το τέλος, όπου επιτυγχάνεται το ξάφνιασμα του αναγνώστη με τις συνταρακτικές αποκαλύψεις σε ωμή και απροκάλυπτα προκλητική γλώσσα.

(Ο Κώστας Καβανόζης γεννήθηκε στην Κομοτηνή το 1967 και είναι φιλόλογος. Το <<Χοιρινό με λάχανο>> είναι το πρώτο του βιβλίο)


Για το lexima.gr
Μαργαρίτα Καρλαύτη