Μάργκαρετ Άτγουντ: «Η Κλέφτρα Κίσσα»

Τίτλος Πρωτοτύπου:     «The Robber Bride»
Συγγραφέας:                Margaret Eleanor "Peggy" Atwood
Μετάφραση:                Έφη Καλλιφατίδη
Εκδόσεις:                     ΩΚΕΑΝίΔΑ
Α' Έκδοση:                   1993
Α' Έκδοση Ελλάδα:        1/1996
Σελίδες:                        599
Τιμή:                           14-15 Euro


     Πριν καμμιά δεκαριά χρόνια, είχα την ευχαρίστηση, την τύχη κι ό.τι άλλο βάλει ο νους, να γνωρίσω προσωπικά την Έφη Καλλιφατίδη. Πρόκειται για ικανότατο, ευφυέστατο κι εκπληκτικό κορίτσι με δουλειά εντυπωσιακότατη, καθώς μετρά πλέον τόσες και τόσες μεταφράσεις και μεταξύ αυτών, εκείνες τις θαυμάσιες των έργων του Ουμπέρτο Έκο (Όνομα Του Ρόδου, Εκκρεμές Του Φουκό κλπ). Μια σπινθηροβόλα παρουσία, που έχει συμβάλλει τα μέγιστα στο να προάγει τη λογοτεχνία, από το πόστο του μεταφραστή. Όπως έχω ξαναπεί και παλιότερα, ο μεταφραστής είναι σα να ξαναγράφει το βιβλίο. Δεν είναι δική του ιδέα, αλλά μεταφέρει ένα κείμενο από τη μια γλώσσα στην άλλη κι εκτός των δυσχερειών που έχει αυτή η εργασία, θα πρέπει και να μπορεί να περαστεί επιτυχώς και στην άλλη μεριά και να μη χάσει μήτε την ουσία, μήτε την αξία του.
     Τώρα που κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι, από τότε, η τύχη το ‘φερε να πιάσω στα χέρια μου μιαν άλλη δουλειά της, το βιβλίο για το οποίο θα μιλήσω τώρα. Ήθελα λοιπόν πριν αναφερθώ σ' αυτό, να εξάρω τη προσφορά της στα νεοελληνικά γράμματα κι ευκαιρίας δοθείσης να ξανασυγχαρώ τις Εκδόσεις Ωκεανίδα, για άλλη μια πολύ προσεγμένη δουλειά τους. Έφη μου, να ‘σαι καλά, σε χαιρετώ.
     Η «Κλέφτρα Κίσσα» της Μάργκαρετ Άτγουντ είναι παράξενο βιβλίο και πολύ διαφορετικό, από τα συνηθισμένα. Αν εκτυλισσότανε μάλιστα σε ανάλογο περιβάλλον θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εξωτικό. Η συγγραφέας, αναλύει με μαστοριά κι εκπληκτικήν ακρίβεια τους ήρωές της, στήνει θαυμάσια τον ιστό της ιστορίας, βυθίζει το νυστέρι-πένα της αρκετά βαθιά στην ανθρώπινη προσωπικότητα κι έτσι τα πρόσωπα, βγαίνουνε στο φως, σε μιαν άπλετη οπτική έκθεση. Δεν είναι υπερβολή να πω, πως το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, εκτυλίσσεται κυρίως μέσα στις ηρωΐδες, -τέσσερις φίλες. Διαφορές των δυο φύλων, σχέσεις, μύχια συναισθήματα καλά ή κακά, διαπλέκονται όλα μαζί και το καθένα ξεχωριστά. Η πορεία δυνατή, σφριγηλή κι ακαταμάχητη, ευρηματική και συναρπαστική, καθηλώνει τον αναγνώστη.
     Η λεπτομερής κι όχι κουραστική, ανατομία των ηρώων σε καθησυχάζει κι εκεί που λες πως σ' έχει πάρει από το χέρι, για να σε οδηγήσει προς το ασφαλές λιμάνι της λύσης, εκεί ακριβώς σε αφήνει, σου τραβά και το χαλί κάτω από τα πόδια. Έτσι οι αμφιβολίες σ' ελεύθερη πτώση θα προσγειωθούν ανώμαλα, κάνοντας να επανεξεταστεί όλη η κατάσταση από την αρχή. Μήπως τάχα... Αν κι εφόσον...
     Πράγματι, μοναδική έμπνευση και πλοκή, πολύ καλή και βαθιά ματιά. Δικαίως θεωρείται η συγγραφέας, ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει ο Καναδάς στη Παγκόσμια Λογοτεχνία, -μαζί με τον Ματ Κοέν φυσικά. Δε χρειάζεται να προσθέσω τίποτ' άλλο, οι συντελεστές του βιβλίου εγγυώνται για την ποιότητά του.

  Η Μάργκαρετ Ελέανορ "Πέγκυ" Άτγουντ είναι συγγραφέας, ποιήτρια, κριτικός λογοτεχνίας και μια εκ των πρωτοπόρων των Καναδών γυναικών συγγραφέων. Γεννήθηκε στην Οττάβα του Οντάριο, στις 18 Νοέμβρη 1939. Πέρασε τα παιδικά της χρόνια στο βόρειο Οντάριο και το Κεμπέκ κι άρχισε να γράφει σε ηλικία πέντε χρόνων "διδακτικά θεατρικά έργα, ποιήματα, εικονογραφημένες ιστορίες κι ένα ημιτελές μυθιστόρημα". Σπούδασε στο Κολέγιο Βικτόρια κι αργότερα στο πανεπιστήμιο του Τορόντο πήρε το πτυχίο της, κατόπιν πήρε Master στο Radcliff College, για ένα χρόνο μεταπτυχιακά, και μετά άλλα τρία χρόνια στο Χάρβαρντ.
     Έζησε κατά καιρούς σε διάφορα μέρη της Βόρειας Αμερικής αλλά και του υπόλοιπου κόσμου, μέχρι να επιστρέψει στο Τορόντο όπου και ζει αυτή τη στιγμή. Ταξίδεψε πολύ κι άλλαξε διάφορα επαγγέλματα: ταμίας, σερβιτόρα, σύμβουλος κατασκηνώσεων, λέκτορας της αγγλικής λογοτεχνίας και τέλος, συγγραφέας. Εκτός από καθιερωμένη ποιήτρια, είναι σήμερα η διασημότερη πεζογράφος και κριτικός του Καναδά. Πεζογραφήματά της έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες. Αν κι είναι ευρέως γνωστή για τα μυθιστορήματά της, εκδίδει επίσης συνεχώς ποίηση. Τα ποιήματά της είναι συνήθως επιγράμματα. Είναι παντρεμένη με τον μυθιστοριογράφο Γκράεμε Γκίμπσον, ενώ το 1976 απέκτησε μία κόρη, τη Τζες Άτγουντ Γκίμπσον.
     Τα γραπτά της εστιάζονται συχνά σε φεμινιστικά θέματα κι ενδιαφέροντα, τα οποία εξετάζει κάνοντας χρήση διαφόρων καλλιτεχνικών υφών. Μερικοί κριτικοί πιστεύουν πως το πρώτο της μυθιστόρημα, «The Edible Woman» (Η Φαγώσιμη Γυναίκα), που εξέταζε τη γυναικεία δυσαρέσκεια, προμηνύει θέματα φεμινισμού δεύτερου κύματος. Επίσης έχει τη φήμη ατόμου με μεγάλο ενδιαφέρον για τον Καναδά και τη Καναδική μυθοπλασία, ένα θέμα που εμφανίζεται και στα σκηνικά και την ατμόσφαιρα του μυθοπλαστικού και μη, έργου της. Στα ‘60ς  & ‘70ς συνδέθηκεν επίσης με τον Καναδικό εθνικισμό.
     «Η Φαγώσιμη Γυναίκα», το πρώτο της μυθιστόρημα, κυκλοφόρησε το 1969 (ελλ.: εκδ. Γράμματα). Ακολούθησε το «Surfacing» (Ανάδυση, εκδ. Εστία) το 1972 κι «Η Διπλή Ζωή Της Τζόαν Φόστερ» το 1976 (εκδ. Γράμματα). Στη χώρα μας κυκλοφορούν επίσης τα μυθιστορήματα: «Η Ιστορία Της Πορφυρής Δούλης», «Μάτι Γάτας», "To Άλλο Πρόσωπο Της Γκρέις», "Ο Τυφλός Δολοφόνος» (βραβείο Booker 2000), «Όρυξ & Κρέικ», η εκ νέου διήγηση του μύθου της Πηνελόπης και του Οδυσσέα με τίτλο «Πηνελοπειάδα» και το αυτοβιογραφικό δοκίμιο "Συνομιλώντας Με Τους Νεκρούς».


Πάτροκλος Χατζηαλεξάνδρου