Suzanna Tamaro
Ο Τοβίας και ο Άγγελος.
Ένα παραμύθι της πόλης
εκδ. Διώρα

Το βιβλίο με τίτλο «ο Τοβίας και ο Άγγελος» κυκλοφόρησε στην Ιταλία το φθινόπωρο του 1998 και ανέβηκε αμέσως στη λίστα των best sellerπουλώντας ήδη τους τρεις πρώτους μήνες 90.000 αντίτυπα. Αυτή τη στιγμή είναι μεταφρασμένο σε δώδεκα γλώσσες.
Είναι δυνατόν να ζωντανεύουν στη φαντασία παραμύθια που να αντέχουν την πεζότητα της σύγχρονης πόλης; Είναι πράγματι δυνατόν να πάρουν σάρκα και οστά τα πλάσματα της φαντασίας; Ίσως όχι στην πραγματικότητα αλλά στο παραμύθι όλα είναι δυνατά. Αυτό που για τον καθημερινό βίο είναι αδύνατον, για το παραμύθι είναι απλούστατο. Στο παραμύθι οι πόρτες δεν χρειάζονται, ούτε τα σύνορα, ούτε οι δρόμοι. Τα πράγματα μπορεί να έχουν κι αυτά μια γλώσσα που σε μας δεν είναι κατανοητή, είναι όμως αντιληπτή από τα παιδιά. Εκείνα μπορούν να δουν πράγματα που οι μεγάλοι έμαθαν να μην βλέπουν.
Κεντρικό πρόσωπο του βιβλίου είναι η Μαρτίνα και γύρω από αυτήν βλέπουμε τους γονείς της, τον παππού της και τα πράγματα που για εκείνη έχουν φωνή, γλώσσα και διάθεση για παιχνίδι. Η συγγραφέας παρατηρεί από κοντά την καθημερινότητα της Μαρτίνας και προσπαθεί να δει τον κόσμο μέσα από τα απορημένα μάτια της. Πόσο παράξενος κι ανεξήγητος φαντάζει ο κόσμος των μεγάλων για ένα παιδί. Πόσο παράξενο είναι να αποστασιοποιείται καθένας από την παιδική ηλικία του. Αγαπημένο παιχνίδι της Μαρτίνας ήταν να υποδύεται το σκυλάκι, μικρό κι ανυπάκουο, που το έλεγαν Τοβίας. Όταν ήταν υπάκουο ο παππούς το χάιδευε στο κεφάλι και του έδινε καραμέλα, όταν ήταν ανυπάκουος τον χτυπούσε ελαφρά με μια εφημερίδα.
Το ανήσυχο οικογενειακό περιβάλλον και οι συγκρούσεις των συζύγων, οι διαφωνίες και οι αλληλοκατηγορίες για παραλήψεις ή υπερβολές κρύβουν στην πραγματικότητα μια αδυναμία ανάληψης της ευθύνης του να είναι γονείς. Το σχολείο, οι κανόνες του, οι τιμωρίες, η αυστηρότητα και τα «πρέπει» κατά βάθος είναι δυσβάσταχτα ακόμα και για τους μεγάλους, που όμως δεν δείχνουν καμία διάθεση να διαφοροποιήσουν αυτό το πλαίσιο μάθησης εδώ και αιώνες. Το περιβάλλον που ζουν τα σημερινά παιδιά είναι αφιλόξενο, δεν υπάρχει χώρος για παιχνίδι, δεν υπάρχει πράσινο αλλά αντίθετα υπάρχουν αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες παντού. Τα παιδιά δεν μπορούν να παίξουν, νιώθουν την ανάγκη να τρέξουν και δεν μπορούν καθώς τα εμποδίζουν μαντρότοιχοι, κάγκελα, παρκαρισμένα αυτοκίνητα και σκουπίδια στους δρόμους. Η φαντασία τους ακόμα προσπαθεί να υπερβεί αυτή την αντιποιητική ατμόσφαιρα κι ακόμα τα καταφέρνει να ξεγλιστρήσει από τις κατευθύνσεις της βιομηχανίας παιδικών θεαμάτων.
Το βιβλίο αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον για τα παιδιά αλλά και για τους ενήλικες, είτε είναι γονείς είτε όχι.


          Στέλλα Κοντογιάννη
         για το www.lexima.gr
               22/10/2005